Tin tức

CS3D CỦA EU: DOANH NGHIỆP VIỆT NAM CẦN CHUẨN BỊ GÌ?

Posted on by rbv
  1. CS3D là gì?

CS3D (Corporate Sustainability Due Diligence Directive) là Chỉ thị 2024/1760 của EU yêu cầu các doanh nghiệp lớn bắt buộc thực hiện thẩm định rủi ro môi trường – xã hội – nhân quyền trong toàn bộ chuỗi hoạt động, từ nội bộ đến nhà cung cấp và một phần đối tác kinh doanh.

Các mốc chính của CS3D

  • 23/02/2022: Ủy ban châu Âu (EC) công bố đề xuất CS3D lần đầu.
  • 24/04/2024: Nghị viện châu Âu thông qua văn bản đã đàm phán với Hội đồng.
  • 24/05/2024: Hội đồng EU phê chuẩn CS3D.
  • 13/06/2024: Chỉ thị chính thức được ban hành với số hiệu Directive (EU) 2024/1760.
  • 05/07/2024: CS3D được đăng Công báo Liên minh châu Âu (Official Journal).
  • 25/07/2024: CS3D chính thức có hiệu lực trên toàn EU.

Về triển khai:

  • Các nước thành viên có khoảng 2 năm để nội luật hóa CS3D (hạn chót mới nhất là 26/07/2027 theo Chỉ thị sửa đổi 2025/794).
  • Nghĩa vụ áp dụng cho doanh nghiệp sẽ được phân kỳ từ 2027–2029 (và một phần nghĩa vụ báo cáo từ các năm tài chính 2029–2030), ưu tiên siết trước với các công ty có quy mô lớn nhất.

Xem thêm về EU CS3DD tại đây.

Dù hiện CS3D chủ yếu áp dụng với các tập đoàn rất lớn ở EU và ngoài EU, tác động sẽ lan tỏa mạnh tới toàn bộ chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó có Việt Nam.

  1. Những yêu cầu chính của CS3D

Doanh nghiệp trong phạm vi CS3D phải xây dựng hệ thống due diligence bài bản, bao gồm:

    1. Tích hợp vào quản trị & chính sách
      • Ban hành chính sách về nhân quyền, môi trường.
      • Gắn trách nhiệm giám sát vào HĐQT / Ban điều hành.
      • Lồng ghép tiêu chí bền vững vào mua hàng, lựa chọn nhà cung cấp.
    2. Nhận diện & ưu tiên rủi ro
      • Lập bản đồ chuỗi hoạt động và chuỗi cung ứng.
      • Xác định các rủi ro về lao động, cộng đồng, môi trường.
      • Ưu tiên xử lý theo mức độ nghiêm trọng và khả năng xảy ra.
    3. Ngăn ngừa, giảm thiểu & khắc phục
      • Điều chỉnh hợp đồng, tiêu chí lựa chọn nhà cung cấp.
      • Yêu cầu và hỗ trợ nhà cung cấp cải thiện thực tiễn.
      • Có lộ trình rõ ràng nếu đối tác không khắc phục (từ cảnh báo đến chấm dứt hợp tác).
    4. Cơ chế khiếu nại & tham vấn
      • Thiết lập kênh phản ánh cho người lao động, cộng đồng, tổ chức xã hội.
      • Đảm bảo bảo mật, không trừng phạt người lên tiếng.
    5. Giám sát & báo cáo
      • Theo dõi hiệu quả, cập nhật định kỳ.
      • Công bố thông tin, gắn với các yêu cầu báo cáo bền vững khác của EU (như CSRD).

Chế tài: mỗi nước EU sẽ có cơ quan giám sát riêng và có thể phạt doanh nghiệp vi phạm tới 5% doanh thu toàn cầu, kèm “nêu tên chỉ mặt” công khai và cơ chế trách nhiệm dân sự cho nạn nhân.

  1. CS3D đang được triển khai theo lộ trình nào?

Sau khi đã đăng Công báo ngày 05/07/2024, và có hiệu lực từ 25/7/2024, các mốc thời gian chính như sau

  • Tháng 04/2025, Chỉ thị (EU) 2025/794 được ban hành, điều chỉnh/lùi một số mốc áp dụng (“stop-the-clock”) để doanh nghiệp có thêm thời gian chuẩn bị.
  • Đến 26/07/2027, các nước EU phải hoàn tất nội luật hóa CS3D vào luật quốc gia.
  • Từ 2027–2029, CS3D bắt đầu áp dụng theo từng đợt với các nhóm doanh nghiệp ngày càng mở rộng, căn cứ vào quy mô doanh thu & nhân sự (các tập đoàn lớn nhất chịu áp dụng trước, sau đó đến các công ty vừa nhỏ hơn nhưng vẫn rất lớn theo chuẩn EU).

Song song, Ủy ban châu Âu ban hành hướng dẫn, FAQs và các gói “giảm gánh nặng hành chính”, nhưng định hướng cốt lõi – bắt buộc thẩm định nhân quyền & môi trường trong chuỗi hoạt động – không thay đổi.

  1. Tác động đối với doanh nghiệp Việt Nam

Tác động gián tiếp qua chuỗi cung ứng: Đây là phần ảnh hưởng rõ nhất hiện nay:

  • Khách hàng EU trong dệt may, da giày, điện tử, nông – thủy sản, gỗ, logistics… sẽ:
    • Yêu cầu nhà cung cấp Việt Nam chứng minh tuân thủ về lao động & môi trường;
    • Thêm điều khoản ESG, chỉ tiêu an toàn, giờ làm, lương, phát thải… vào hợp đồng;
    • Đòi hỏi dữ liệu truy xuất nguồn gốc, kết quả kiểm toán, chứng chỉ bền vững.

Doanh nghiệp Việt nào không đáp ứng được sẽ dễ bị loại khỏi danh sách nhà cung cấp, và mất cơ hội ký mới hoặc gia hạn hợp đồng với khách hàng EU trong giai đoạn 2027–2030 – khi phía EU chịu áp lực mạnh nhất từ CS3D.

Ngược lại, doanh nghiệp chủ động nâng chuẩn trước mốc 2027–2029 sẽ trở thành đối tác “dễ dùng” hơn cho khách hàng EU, vì giúp họ tuân thủ luật nhanh và ít rủi ro hơn.

  1. Doanh nghiệp Việt nên làm gì ngay bây giờ?

Dù là SME hay tập đoàn lớn, có thể bắt đầu từ 5 việc:

  1. Nâng nhận thức ở cấp lãnh đạo (2025–2026)
  2. Lập bản đồ chuỗi cung ứng & rủi ro (trong 3–6 tháng đầu)
  3. Xây dựng chính sách & quy trình due diligence (hoàn thành trước khi khách hàng EU “siết” mạnh từ 2027)
  4. Thiết lập kênh phản ánh cho người lao động & bên liên quan
  5. Gắn với chiến lược ESG & thương hiệu (giai đoạn 2025–2030)
  1. Đồng hành cùng Responsible Business Việt Nam

Nếu doanh nghiệp bạn:

  • Đang xuất khẩu hoặc muốn thâm nhập sâu hơn vào EU trong giai đoạn 2027–2030,
  • Đang bị khách hàng yêu cầu thực hiện các quy định về tra soát chuỗi cung ứng, cơ chế giải quyết khiếu nại, các chính sách ESG… mà chưa có câu trả lời chắc chắn,
  • Hoặc muốn đi trước xu hướng để nâng chuẩn quản trị & thương hiệu

thì đây là thời điểm hợp lý để bắt đầu xây hệ thống kinh doanh có trách nhiệm một cách bài bản, trước khi các mốc pháp lý của CS3D “ập đến”.

Responsible Business Việt Nam có thể đồng hành cùng doanh nghiệp bạn trong việc:

  • Đào tạo nhanh cho lãnh đạo & đội ngũ nòng cốt về CS3D, ESG, nhân quyền trong kinh doanh;
  • Đánh giá khoảng cách (gap analysis) giữa hiện trạng và yêu cầu từ khách hàng EU/CS3D;
  • Thiết kế & triển khai hệ thống due diligence thực tế, phù hợp với ngành, quy mô và nguồn lực của doanh nghiệp Việt;
  • Hỗ trợ truyền thông nội bộ & đối thoại với khách hàng quốc tế, giúp bạn chứng minh lộ trình cải thiện một cách chuyên nghiệp và đáng tin cậy.