Ngày 9/2/2026, Ủy ban Châu Âu đã chính thức thông qua các quy định mới trong khuôn khổ Quy định về Thiết kế Sinh thái cho Sản phẩm Bền vững (Ecodesign for Sustainable Products Regulation – ESPR) nhằm ngăn chặn việc tiêu hủy hàng hóa thiết yếu chưa bán được, đặc biệt là quần áo, phụ kiện và giày dép — một trong những nguyên nhân gây lãng phí tài nguyên và phát thải khí nhà kính đáng kể trên toàn Liên minh.
Tại sao EU đưa ra quy định này?
Mỗi năm tại EU, khoảng 4–9% sản phẩm dệt may chưa bán được bị tiêu hủy trước khi được sử dụng, góp phần vào khoảng 5,6 triệu tấn CO₂ phát thải — mức phát thải tương đương với tổng lượng khí thải ròng của một quốc gia như Thụy Điển trong năm 2021.
Mô hình kinh doanh “take-make-dispose” (lấy nguyên liệu — sản xuất — thải bỏ) đã tạo ra sự lãng phí tài nguyên nghiêm trọng và khiến ngành thời trang trở thành một trong những ngành gây ô nhiễm nặng nề nhất trên thế giới. Quy định mới hướng tới xoá bỏ mô hình này bằng cách thúc đẩy các hoạt động kinh doanh bền vững và kinh tế tuần hoàn.
Những điểm chính của quy định mới
🔹 Cấm tiêu hủy quần áo và giày dép tồn kho:
Các doanh nghiệp lớn không được phép tiêu hủy hàng tồn kho là quần áo, phụ kiện và giày dép theo cách thông thường — như đốt hoặc chôn lấp — bắt đầu từ 19/7/2026. Quy định này áp dụng với doanh nghiệp vừa và nhỏ từ năm 2030.
🔹 Yêu cầu minh bạch thông tin:
ESPR yêu cầu các doanh nghiệp phải công khai số liệu hàng tồn kho chưa bán được và thông tin các sản phẩm bị loại bỏ, giúp cơ quan quản lý theo dõi và giám sát. Hình thức báo cáo chuẩn sẽ được áp dụng từ tháng 2/2027.
🔹 Ngoại lệ có điều kiện:
Trong một số trường hợp đặc biệt như sản phẩm bị hư hỏng hoặc gặp vấn đề an toàn, việc tiêu hủy vẫn có thể được cho phép — nhưng chỉ khi có lý do chính đáng và được cơ quan chức năng giám sát chặt chẽ.
Lợi ích của quy định với doanh nghiệp và môi trường
Giảm lãng phí và phát thải:
Việc cấm tiêu hủy hàng tồn kho sẽ giúp giảm lượng chất thải và giảm phát thải CO₂, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp tìm kiếm các giải pháp hữu hiệu hơn trong quản lý sản phẩm.
Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn:
Doanh nghiệp được khuyến khích tận dụng các giải pháp như tái sử dụng, tái sản xuất, bán lại hoặc quyên góp sản phẩm — phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững và tăng tính cạnh tranh.
Công bằng cho kinh doanh bền vững:
Các công ty đã đầu tư vào mô hình kinh tế tuần hoàn sẽ không bị cạnh tranh thiếu lành mạnh bởi các công ty vẫn duy trì phương thức sản xuất thải bỏ.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?
👉 Chuẩn hóa quy trình kiểm kê và dự báo nhu cầu hàng hóa để giảm tồn kho.
👉 Phát triển các mô hình kinh doanh bền vững như dịch vụ tái chế, sửa chữa, hoặc bán lại sản phẩm qua các kênh phù hợp.
👉 Cập nhật hệ thống báo cáo theo chuẩn mới của EU từ năm 2027 để tuân thủ quy định minh bạch dữ liệu hàng tồn kho.
Quy định mới của EU không chỉ là một bước tiến lớn trong việc bảo vệ môi trường và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, mà còn giúp định hướng lại cách hoạt động của ngành thời trang và bán lẻ trên thị trường châu Âu. Việc chuyển từ một mô hình tiêu dùng “lấy và vứt bỏ” sang một nền kinh tế tái sử dụng, bền vững hơn là điều cần thiết để đối phó với khủng hoảng tài nguyên và biến đổi khí hậu trong tương lai gần.