IFC – Ngành may mặc Việt Nam là một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế, đóng góp hàng tỷ đô la Mỹ giá trị xuất khẩu mỗi năm và tạo việc làm cho gần 2,5 triệu lao động tại hơn 6.000 nhà máy trên cả nước.
Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt về lao động, yêu cầu ngày càng cao từ các nhãn hàng toàn cầu và những thay đổi trong khung pháp lý lao động, việc thu hút và giữ chân người lao động đang trở thành thách thức lớn đối với các doanh nghiệp trong ngành.
Báo cáo “The Threads That Bind: Weaving Respect into Workplace Culture and Impact in Viet Nam’s Garment Sector”, do Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) công bố tháng 9/2025, ghi lại kết quả của một chương trình hợp tác kéo dài hai năm (2022–2024) giữa IFC, một nhà bán lẻ toàn cầu và 15 nhà máy may tại Việt Nam, với tổng số hơn 10.000 lao động tham gia
Bối cảnh và động lực can thiệp
Nghiên cứu chẩn đoán ban đầu của chương trình cho thấy bạo lực và quấy rối tại nơi làm việc – bao gồm bắt nạt, quấy rối tình dục và bạo lực trực tuyến – đã và đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất, sự gắn kết và sức khỏe của người lao động. Trung bình, 1 trong 3 người lao động tham gia khảo sát cho biết từng trải qua ít nhất một hình thức bạo lực hoặc quấy rối, và 15% từng cân nhắc nghỉ việc vì những trải nghiệm này
Đây là “hồi chuông cảnh tỉnh” đối với nhiều nhà máy, khi các chính sách hiện hành – đặc biệt là chính sách chống quấy rối tình dục – được đánh giá là chưa đầy đủ và chưa đáp ứng được thực tiễn
Cách tiếp cận của chương trình “Respectful Workplaces”
Chương trình của IFC được triển khai theo cách tiếp cận toàn diện, bao gồm:
-
Đánh giá thực trạng thông qua khảo sát và phỏng vấn người lao động;
-
Hoàn thiện chính sách và quy trình nhằm phòng ngừa và xử lý bạo lực, quấy rối tại nơi làm việc;
-
Đào tạo các “nhóm đầu mối” (contact teams) tại mỗi nhà máy – gồm đại diện đa dạng về giới, vị trí và cấp bậc – để tiếp nhận và xử lý khiếu nại theo hướng lấy nạn nhân làm trung tâm;
-
Nâng cao nhận thức cho toàn bộ người lao động thông qua truyền thông nội bộ và các hoạt động sáng tạo, đặc biệt là 63 buổi kịch tương tác tại nhà máy do ATH Drama for Change thực hiện trong suốt hai năm.
Kết quả và tác động
Đến cuối chương trình, tất cả 15 nhà máy tham gia đều đã ban hành chính sách “Nơi làm việc tôn trọng”, và 92% thành viên nhóm đầu mối cho biết họ tự tin trong việc xử lý các vụ việc liên quan đến bạo lực và quấy rối
Những kết quả định lượng cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong văn hóa nơi làm việc:
-
Tỷ lệ người lao động trải qua bạo lực hoặc quấy rối giảm từ 34% xuống còn 13%;
-
Tỷ lệ người lao động bị mệt mỏi, mất tập trung hoặc ảnh hưởng sức khỏe vì các vấn đề này giảm một nửa;
-
Tỷ lệ người lao động cân nhắc nghỉ việc vì bạo lực hoặc quấy rối giảm từ 15% xuống 7%
Đặc biệt, 99% người tham gia khảo sát cuối kỳ cho biết họ tin tưởng vào cơ chế tiếp nhận và xử lý khiếu nại, và mức độ sẵn sàng tìm kiếm hỗ trợ từ đại diện doanh nghiệp đã tăng gần gấp đôi
Bài học cho doanh nghiệp và chuỗi cung ứng
Báo cáo khẳng định rằng việc xây dựng văn hóa tôn trọng tại nơi làm việc không chỉ là yêu cầu tuân thủ hay trách nhiệm xã hội, mà còn mang lại lợi ích kinh doanh rõ ràng: nâng cao năng suất, giảm vắng mặt và tai nạn lao động, tăng khả năng giữ chân người lao động và củng cố vị thế của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Đối với ngành may mặc Việt Nam, nơi phụ thuộc lớn vào lực lượng lao động nữ và các đơn hàng quốc tế, cách tiếp cận này cho thấy một hướng đi quan trọng: vượt lên trên tuân thủ, hướng tới một môi trường làm việc an toàn, tôn trọng và bền vững – nơi người lao động được lắng nghe và doanh nghiệp phát triển lâu dài.
👉 Xây dựng Văn hóa Tôn trọng tại Nơi làm việc cùng RBV
Từ những bài học thực tiễn trong ngành may mặc Việt Nam, RBV triển khai khóa đào tạo về Văn hóa tôn trọng tại nơi làm việc, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phòng ngừa và ứng phó hiệu quả với bạo lực, quấy rối và phân biệt đối xử, đồng thời nâng cao sự gắn kết và hiệu quả làm việc của người lao động.
Khóa đào tạo của RBV:
-
Trang bị kiến thức và công cụ thực tiễn cho lãnh đạo, quản lý và đội ngũ nhân sự;
-
Hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng và thực thi chính sách nội bộ phù hợp với chuẩn mực quốc tế và pháp luật Việt Nam;
-
Thúc đẩy môi trường làm việc an toàn, tôn trọng và bền vững, gắn trách nhiệm xã hội với hiệu quả kinh doanh.
👉 Tìm hiểu và đăng ký khóa đào tạo của RBV để bắt đầu hành trình xây dựng văn hóa tôn trọng tại nơi làm việc – nơi người lao động được lắng nghe và doanh nghiệp phát triển lâu dài.